Vereniging van Geestelijk Verzorgers in Friesland

Steunpunt levensvragen in Friesland

Info: 058-2573623 / 06-14859557

Ulbe.tjallingii@passana.nl

Dat wat je niet altijd met woorden kunt zeggen krijgt een kans in de creatieve expressie. Hoe maak je een verlies zichtbaar en bespreekbaar in de huiskamer, op de afdeling, in het stiltecentrum…? Hoe papier, klei en andere middelen je tot hulp kunnen zijn bij een afscheid.

“Beschuit met muisjes bij een geboorte,

een kaarsje branden in bange tijden”

Deze eenvoudige rituelen worden door ieder begrepen. Rituelen geven ingrijpende ervaringen vorm. In deze workshops doen we samen een verkenning naar bruikbare mogelijkheden.

In deze workshop zullen we stilstaan bij de functie van onze eigen morele overtuigingen als we zorg verlenen aan een stervende/overledene en zijn of haar naasten. Werken je eigen waarden daarbij motiverend of belemmerend? Hoe werkt de wijze van overlijden door op je eigen normativiteit? Zijn grenzen er om halt te houden, of mag je ze soms overschrijden? We oefenen een moreel beraad.

Morfine neemt een belangrijke plaats in als pijnstiller, die in de laatste levensfase veel wordt toegepast. Over morfine bestaan tal van fabels: “Als morfine wordt gegeven is de patiënt opgegeven’”; of:  “Morfine is een middel bij euthanasie”. Het is belangrijk dat een hulpverlener weet dat deze gedachten kunnen leven bij (de naasten van) mensen die met morfine (zullen) worden behandeld. Naast de fabels zullen ook de feiten over wat morfine wel en niet doet in deze workshop aan de orde komen.

Als een dierbaar iemand is overleden krijgen nabestaanden te maken met veel zaken die geregeld moeten worden. In alle verdriet is het zaak moeilijk te bepalen welke keuzes moeten worden gemaakt en wat er moet worden gedaan. Als uitvaart-verzorgers van Faber Uitvaartzorg trachten wij de wensen t.a.v. de uitvaart in kaart te brengen en invulling te geven aan de gewenste uitvaart.

6 Verlies dragen en vorm geven; creatieve expressie

9 Morfine, feiten en fictie

10 Ethische vragen bij de laatste grens

8 Kleine rituelen bij grote gebeurtenissen

7 Zorg  rondom de uitvaart

WORKSHOPS tijdens de studiemiddag VGVF 16 april 2009 in de Fenix te Leeuwarden (laatste vijf)